Manuele lymfedrainage en oedeemtherapie

Wat is oedeem

Oedeem is een vochtopeenhoping in een deel van het lichaam. Dit uit zich in een gevoel van spanning of stuwing van de huid, pijnlijk of tintelend gevoel en toename van de omvang van het lichaamsdeel.

Lymfoedeem

Lymfoedeem is een vochtopeenhoping ten gevolge van een onvoldoende functionerend of een defect lymfesysteem. Dit kan zijn door een operatie waarbij er lymfeklieren zijn weggenomen of door bestraling. Dit wordt secundair lymfoedeem genoemd. Ook kan het defect aangeboren zijn; dan wordt het primair lymfoedeem genoemd.

Anatomie

Het lymfesysteem loopt door het hele lichaam, voert onder andere afvalstoffen en eiwitten af en heeft een afweerfunctie. Het systeem bestaat uit lymfebanen die het vocht transporteren en lymfeknopen die een

zuiverende werking hebben. Als het lymfevocht gezuiverd is, komt het in het halsgebied weer terug om de bloedbaan. Met name in de oksels, liezen en in de hals zitten veel lymfeknopen.

 

Herkennen van lymfoedeem

Lymfoedeem begint meestal met een toename van spanning op de huid; het lichaamsdeel voelt zwaarder aan. Daarna zal er ook een toename van de omvang plaatsvinden. Dit hoeft niet altijd pijnlijk te zijn maar zal u wel hinderen in uw dagelijkse bezigheden.

 

Wat te doen bij lymfoedeem

Lymfoedeem gaat niet vanzelf over. Als u denkt dat er bij u een lymfoedeem ontstaat, neemt u dan direct contact op met uw huisarts of specialist. In overleg besluit u of er verder onderzoeken/of behandeling gewenst is. U kiest dan voor een behandelaar die ter zake kundig is. Uw oedeemfysiotherapeut behandelt niet alleen het lymfoedeem adequaat maar is tevens een deskundige op het gebied van bewegen en houding.

 

Behandelingsmogelijkheden

De behandeling door een oedeemfysiotherapeut bestaat uit:

– Compressietherapie: Om de afname in omvang zo snel mogelijk te realiseren zal er in de meeste gevallen gebandageerd worden. Deze bandages zijn een belangrijk onderdeel van de therapie. Als het overschot aan vocht weg is zal er meestal een therapeutisch elastische kous worden aangemeten om het effect van de therapie te behouden.

– Manuele lymfedrainage: Dit is een massagetechniek gericht op stimulering van de afvoer van lymfevocht en het bevorderen van de afvoer van de functie van niet-aangename lymfevaten c.q. knopen.

– Oefentherapie: In veel gevallen bestaat er naast het lymfoedeem ook een bewegingsbeperking in het operatiegebied. Ook kan bewegingsomvang en spierkracht afgenomen zijn, mede door het lymfoedeem. Door de oefeningen die u krijgt van uw oefenfysiotherapeut kunt u de functie van uw ledematen verbeteren.

– Ademtherapie: Specifieke oefeningen met betrekking tot uw ademhaling verbeteren de afvoer van lymfevocht.

– Voorlichting: U wordt voorgelicht over huidverzorging, voeding, preventie en zelfhulp. Dit zijn zaken waarmee u zelf aan de slag kunt gaan. Tevens wordt u begeleidt in het opbouwen van uw dagelijkse activiteiten.

– Lymftaping: Hierbij wordt gebruik gemaakt van een specifieke tape die een liftende werking heeft. Hierdoor kan de onderhuidse circulatie verbeteren en de afvoer van lymfevocht bevorderen worden.